TƯƠNG LAI NGÀNH KẾ TOÁN: Vì sao người học kế toán cần thay đổi tư duy từ 2026?

Trong nhiều năm, kế toán được xem là ngành nghề ổn định, ít biến động và có tính “an toàn” cao. Tuy nhiên, bước sang giai đoạn 2025–2035, tương lai ngành Kế toán đang đứng trước một bước ngoặt lớn. Công nghệ, dữ liệu và mô hình làm việc mới đang buộc người học kế toán phải thay đổi tư duy nếu không muốn bị tụt lại phía sau. Câu hỏi đặt ra không còn là “có nên học kế toán hay không”, mà là nên học kế toán theo cách nào để phù hợp với tương lai.

1. Bức tranh tổng quan về tương lai ngành Kế toán giai đoạn 2026–2035

Nếu nhìn lại 10–15 năm trước, kế toán chủ yếu gắn với nhập liệu, ghi sổ, đối chiếu chứng từ và lập báo cáo tài chính. Tuy nhiên, trong tương lai ngành Kế toán, những công việc mang tính thủ công này đang dần được thay thế bởi phần mềm, trí tuệ nhân tạo và hệ thống ERP.

Từ năm 2026 trở đi, kế toán không còn đơn thuần là người “ghi nhận số liệu”, mà dần chuyển sang vai trò phân tích, kiểm soát và tư vấn tài chính. Doanh nghiệp cần kế toán hiểu số liệu, hiểu dòng tiền và đưa ra góc nhìn quản trị thay vì chỉ làm đúng quy trình.

Trong tương lai ngành Kế toán, kế toán ngày càng gắn chặt với hoạt động quản trị doanh nghiệp. Các báo cáo tài chính không chỉ phục vụ mục đích tuân thủ, mà còn trở thành công cụ hỗ trợ ra quyết định. Điều này đòi hỏi người làm kế toán phải có tư duy tổng hợp, khả năng phân tích và góc nhìn dài hạn, thay vì chỉ tập trung vào nghiệp vụ ngắn hạn.

Chính sự chuyển dịch này khiến tương lai ngành Kế toán không hề “mất đi” như nhiều người lo ngại, mà ngược lại, nghề kế toán đang bước sang một giai đoạn phát triển mới, nơi yêu cầu năng lực cao hơn, nhưng giá trị nghề nghiệp cũng lớn hơn rất nhiều.

2. Công nghệ đang tái định hình tương lai như thế nào?

Trong vòng 5 năm trở lại đây, sự xuất hiện của AI, RPA và hệ thống kế toán điện tử đã thay đổi sâu sắc cách doanh nghiệp vận hành. Đây là yếu tố tác động lớn nhất tới tương lai ngành Kế toán.

Những nghiệp vụ như hạch toán cơ bản, lập báo cáo định kỳ, kiểm tra số liệu sai lệch đang được tự động hóa ngày càng cao. Điều này khiến nhu cầu tuyển dụng kế toán “chỉ biết làm sổ sách” giảm dần, đặc biệt ở các doanh nghiệp vừa và lớn.

Ngược lại, doanh nghiệp lại cần những người làm kế toán có khả năng:

• Hiểu bản chất số liệu tài chính

• Phân tích chi phí, lợi nhuận, rủi ro

• Tham gia vào quyết định quản trị

Nói cách khác, tương lai ngành Kế toán thuộc về những người biết tư duy, không chỉ biết làm.

Tuy nhiên, khi tìm hiểu về ngành kế toán cho thấy sự thay đổi này không đồng nghĩa với việc cơ hội nghề nghiệp của kế toán bị thu hẹp. Ngược lại, tương lai ngành Kế toán đang mở ra một hướng đi khác, nơi doanh nghiệp cần những người làm kế toán có khả năng hiểu sâu dữ liệu tài chính, phân tích chi phí, lợi nhuận và đánh giá rủi ro. Thay vì chỉ cung cấp con số, kế toán trong tương lai cần giải thích được con số đó đang nói lên điều gì về sức khỏe tài chính của doanh nghiệp.

Công nghệ cũng khiến ranh giới giữa kế toán và quản trị tài chính trở nên mờ hơn. Người làm kế toán ngày càng được kỳ vọng tham gia vào quá trình ra quyết định, góp ý cho chiến lược kinh doanh và hỗ trợ nhà quản lý trong việc tối ưu nguồn lực. Chính vì vậy, tương lai ngành Kế toán không còn dành cho những ai chỉ quen làm việc theo khuôn mẫu, mà thuộc về những người có tư duy phân tích, khả năng học hỏi liên tục và sẵn sàng thích nghi với sự thay đổi.

3. Vì sao người học kế toán cần thay đổi tư duy từ 2026?

Thay đổi lớn nhất trong tương lai ngành Kế toán hệ từ xa không nằm ở công cụ, mà nằm ở tư duy của người học. Nếu vẫn giữ tư duy học kế toán chỉ để “ra trường làm kế toán viên nhập liệu”, nguy cơ bị đào thải là rất rõ ràng. Từ 2026 trở đi, người học kế toán cần chuyển từ tư duy học để thi sang tư duy học để vận dụng thực tế. Kiến thức kế toán không còn đứng riêng lẻ, mà phải gắn với tài chính, thuế, quản trị và chiến lược doanh nghiệp.

Chính sự thay đổi này khiến việc học kế toán theo mô hình linh hoạt, học song song với trải nghiệm công việc ngày càng được quan tâm trong bối cảnh tương lai ngành Kế toán biến động nhanh.

Một điểm quan trọng khi phân tích tương lai ngành Kế toán là sự dịch chuyển nhu cầu nhân lực. Thay vì tuyển số lượng lớn kế toán sơ cấp, doanh nghiệp sẽ ưu tiên đội ngũ kế toán có khả năng đảm nhiệm nhiều vai trò.

Các vị trí kế toán thuần tác nghiệp có xu hướng bão hòa, trong khi những vị trí như kế toán quản trị, kế toán phân tích, kiểm soát nội bộ, tài chính doanh nghiệp lại gia tăng nhu cầu. Điều này cho thấy tương lai ngành Kế toán không thiếu việc làm, mà thiếu người phù hợp. Ai thay đổi tư duy sớm sẽ có lợi thế rất lớn.

4. Vai trò của học tập linh hoạt trong tương lai ngành Kế toán

Một đặc điểm dễ nhận thấy khi trong tương lai ngành Kế toán là việc học không còn bó buộc trong giảng đường truyền thống. Người học ngày càng ưu tiên các hình thức đào tạo linh hoạt, đặc biệt là e-learning, để vừa học vừa làm, vừa cập nhật kiến thức mới.

Hình thức học này giúp người học kế toán:

• Chủ động thời gian

• Gắn kiến thức với công việc thực tế

• Không bị gián đoạn sự nghiệp

Trong bối cảnh đó, các chương trình đào tạo từ xa của những trường đại học có nền tảng kinh tế lâu năm như Đại học Kinh tế Quốc dân vẫn đóng vai trò nhất định, nhưng trọng tâm không còn là “học ở đâu”, mà là học như thế nào để theo kịp tương lai ngành Kế toán.

5. Người học kế toán cần chuẩn bị gì để không bị tụt lại trong tương lai?

Khi nói về tương lai ngành Kế toán, điều quan trọng không phải là lo lắng ngành có còn cơ hội hay không, mà là chuẩn bị năng lực phù hợp.

Người học kế toán trong giai đoạn mới cần:

• Hiểu bản chất nghiệp vụ, không học máy móc

• Làm quen với phần mềm, dữ liệu và báo cáo quản trị

• Nâng cao tư duy phân tích và trách nhiệm nghề nghiệp

Đặc biệt, việc học suốt đời sẽ trở thành yếu tố bắt buộc trong tương lai ngành Kế toán, khi kiến thức và quy định liên tục thay đổi theo môi trường kinh doanh.

Một ngộ nhận phổ biến là công nghệ sẽ “xóa sổ” nghề kế toán. Thực tế, tương lai ngành Kế toán không biến mất, mà đang chuyển sang một tầng giá trị cao hơn.

Kế toán trong tương lai sẽ là người đồng hành cùng doanh nghiệp trong quản trị tài chính, kiểm soát rủi ro và tối ưu nguồn lực. Đây là vai trò đòi hỏi tư duy, đạo đức nghề nghiệp và khả năng thích ứng liên tục.

Kết luận: 

Nhìn một cách toàn diện, tương lai ngành Kế toán không còn phù hợp với lối học thụ động, học để lấy bằng rồi dừng lại. Từ năm 2026 trở đi, kế toán là ngành của sự thích nghi, cải tiến và học tập lâu dài. Người học kế toán nếu sớm thay đổi tư duy, chủ động cập nhật kiến thức và chọn cách học linh hoạt sẽ không chỉ “giữ được nghề”, mà còn nâng cao vị thế của mình trong hệ sinh thái doanh nghiệp hiện đại. Và đó chính là chìa khóa để bước vững vàng vào tương lai ngành Kế toán.